Image default
ΚΟΣΜΟΣ

Η Κίνα κόλλησε τον… ιό της κοινωνικής δυσαρέσκειας

Του Κώστα Ράπτη

Μεταξύ σφύρας και άκμονος: ή μάλλον μεταξύ ενός επικίνδυνου ιού και της πολιτικά ακόμα πιο επικίνδυνης δυσαρέσκειας του πληθυσμού. Σε αυτήν τη θέση έχει περιέλθει η κινεζική ηγεσία αφότου η ανελαστική και υπερφίαλη πολιτική Zero COVID, που εφαρμόζει, προσέκρουσε εντέλει σε εκτεταμένες κοινωνικές αντιδράσεις.

Από την Κυριακή και για περίπου δύο ημέρες η Κίνα βίωσε τις διαμαρτυρίες δεκάδων χιλιάδων πολιτών σε 24 διαφορετικές πόλεις και 75 πανεπιστήμια. Πυροδότη αποτέλεσε η είδηση του θανάτου δέκα πολιτών στην πόλη Ουρούμτσι (πρωτεύουσα της γνωστότερης από το αυτονομιστικό κίνημα των Ουιγούρων επαρχίας Σιντζιάνγκ) λόγω πυρκαγιάς σε κτίριο αποκλεισμένο βάσει των αυστηρών περιορισμών για τον κορονοϊό.

Με τα μέτρα του ασιατικού κολοσσού, οι διαδηλώσεις δεν αποτελούν μεγάλη πρόκληση. Πόσω μάλλον όταν είναι χιλιάδες οι διαμαρτυρίες και οι αναταραχές που εκδηλώνονται κάθε χρόνο (μακριά από το ραντάρ των διεθνών μέσων ενημέρωσης) στην Κίνα, συνήθως με εργατικά ή περιβαλλοντικά αιτήματα. Τέτοια, άλλωστε, ήταν και η σημαντική πρόσφατη κινητοποίηση στο εργοστάσιο της Foxcοnn (κατασκευάστριας των iPhones) στην επαρχία Χενάν, όταν προ μηνός το προσωπικό εγκατέλειψε ομαδικά την εργασία του διαμαρτυρόμενο για τα ρίσκα της COVID και οι προσληφθέντες κατόπιν, με την υπόσχεση ειδικού μπόνους, εξεγέρθηκαν για την αθέτησή της και συγκρούστηκαν με την αστυνομία.

Πρωτότυπα στοιχεία

Όμως οι διαδηλώσεις των αρχών της εβδομάδας είχαν μια σοβαρή ιδιαιτερότητα. Αποτέλεσαν δείγμα υπερτοπικού συντονισμού και βασίστηκαν σε μια κυκλοφορία της πληροφορίας (πέρα και έξω από την επίσημη εκδοχή των γεγονότων στο Ουρούμτσι), η οποία αποδεικνύει ότι ο έλεγχος του επικοινωνιακού τοπίου από τις Αρχές είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματικός από ό,τι φανταζόμαστε οι εξωτερικοί παρατηρητές. Τα δε άγραφα χαρτιά που κρατούσαν οι διαδηλωτές ως σύμβολο (αυτο)λογοκρισίας έδωσαν στις διαμαρτυρίες αυτόχρημα πολιτικά χαρακτηριστικά.

Μέχρι την Τρίτη, πάντως, οι διαδηλώσεις είχαν κατασταλεί. Και είναι ένα ερώτημα κατά πόσον το κινεζικό καθεστώς διατηρεί, εκτός των κατασταλτικών του δυνατοτήτων, τη βαθύτερη νομιμοποίησή του στον κινεζικό πληθυσμό, στηριγμένη στη διαρκή βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης τις τελευταίες δεκαετίες.

Νέα “Τιενανμέν”;

Να θεωρήσει κανείς ότι το καθεστώς αποσταθεροποιείται είναι πρόωρο και παρακινδυνευμένο. Ίσως δε να μην είναι διόλου επιθυμητό, δεδομένου του διεθνούς αντίκτυπου μιας τέτοιας αποσταθεροποίησης της “ατμομηχανής” της παγκόσμιας οικονομίας, ούτε και για τους κατεξοχήν ανταγωνιστές της Λαϊκής Δημοκρατίας στη Δύση. Ο αιφνιδιασμός και η ανησυχία που προκάλεσαν το μακρινό 1989 στην Ουάσινγκτον τόσο η πτώση του ανατολικού μπλοκ όσο και η εξέγερση της πλατείας Τιενανμέν είναι διδακτικά.

Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει και για μια σύγκρουση με χαρακτηριστικά “πολέμου γενεών”, καθώς από τη μια η κουλτούρα του κομφουκιανισμού δίνει μεγάλη προτεραιότητα στην προστασία των ηλικιωμένων και από την άλλη είναι η κινεζική νεολαία, η οποία κατεξοχήν ασφυκτιά από τα περιοριστικά μέτρα για τον κορονοϊό. Δύο πρόσθετα στατιστικά στοιχεία θα μας βοηθούσαν να διευρύνουμε την οπτική μας: η ανεργία των νέων υπολογίζεται πλέον στο 19%, ενώ την Τετάρτη ανακοινώθηκε ρεκόρ νέων λοιμώξεων από κορονοϊό, με 35.800 νέα κρούσματα (εξ ων τα 31.720 ασυμπτωματικά).

Ελαστικοποίηση των μέτρων

Το διήμερο των διαδηλώσεων έφερε, πάντως, αποτελέσματα – υποχρεώνοντας τους ιθύνοντες να εξαγγείλουν αναπροσαρμογή των πανδημικών μέτρων. Σύμφωνα με τους ευφημισμούς που χρησιμοποίησε η αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης, Σουν Τσουνλάν, την Τετάρτη θα υπάρξει “βελτιστοποίηση” των πολιτικών ελέγχου και πρόληψης, μέσω “αλλεπάλληλων μικρών βημάτων”, με βάση τη “συσσώρευση της εμπειρίας” και την “μειωμένη παθογένεια της παραλλαγής Όμικρον”.

Την επομένη, η “Λαϊκή Ημερησία” του Πεκίνου ερμήνευσε τον χρησμό, διαπιστώνοντας ότι τα παρατεταμένα λοκντάουν “αγχώνουν τον πληθυσμό και αυτό πρέπει να αντιμετωπισθεί”. Έκτοτε επιμέρους πόλεις ανακοίνωσαν την άρση του λοκντάουν κατά περιοχές ή και τον περιορισμό της διενέργειας τεστ για τους ηλικιωμένους, τα παιδιά και τους εργαζόμενους κατ’ οίκον. Προς χαλάρωση οδηγούνται επίσης τα σκληρότερα των μέτρων, ήτοι το σφράγισμα κατοικιών και η υποχρεωτική μεταφορά σε εγκαταστάσεις καραντίνας επί δεκαήμερο ακόμα και των πιθανών επαφών κρουσμάτων, καθώς πλέον οι ευάλωτοι ασθενείς θα παραμένουν στα σπίτια τους.

Ευθεία αναστροφή της πολιτικής Zero COVID δεν αναμένεται, καθώς το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει εκτεθεί με την έως τώρα φανατική υπεράσπισή της. Αυτό που επιχειρείται είναι η εισαγωγή ευελιξίας και προβλεψιμότητας, καθώς η αιφνίδια επιβολή λοκντάουν, και μάλιστα ασαφούς χρονικού ορίζοντα, όπου εντοπίζονται κρούσματα, έχει ήδη επιφέρει τεράστιο κόστος, υπονομεύοντας την επικοινωνία των κινεζικών περιφερειών μεταξύ τους και με το εξωτερικό. Η Κίνα, που επαίρεται ότι μπορεί, ακριβώς λόγω του συστήματός της, να “τα καταφέρει καλύτερα”, μέχρι τώρα κατάφερε απλώς να έχει χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από τους Ασιάτες γείτονές της για πρώτη φορά από τις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Το “πνεύμα συλλογικής καμπάνιας” έγινε μπούμερανγκ

Τι εξηγεί την αυτοπαγίδευση της κινεζικής ηγεσίας στην πολιτική Zero COVID, την ώρα που ο υπόλοιπος πλανήτης έμαθε να ζει λίγο-πολύ κανονικά με τον κορονοϊό; Από μία άποψη, οι επιλογές του Πεκίνου επιβλήθηκαν από αντικειμενικούς παράγοντες: χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού (ιδίως των ηλικιωμένων) λόγω και της μη εισαγωγής εμβολίων mRNA από το εξωτερικό, χαμηλό ποσοστό ανοσοποίησης του πληθυσμού λόγω των περιορισμών και κυρίως ένα σύστημα υγείας ισχνό και ιδιωτικοποιημένο (με υποεπταπλάσια αναλογία κλινών από το αμερικανικό), το οποίο δύσκολα θα αντέξει ένα μεγάλο κύμα σοβαρών λοιμώξεων.

Υπήρξαν, όμως, και δύο κρίσιμες πολιτικο-ιδεολογικές παράμετροι. Η πρώτη είναι η βαθιά πίστη των Κινέζων ιθυνόντων στην “κοινωνική μηχανική” για την επίλυση των προβλημάτων. Η δεύτερη είναι η επιθυμία τους να “αποδείξουν” την ικανότητα του κινεζικού συστήματος να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις αποτελεσματικότερα από τη Δύση.

Στον απόηχο του 20ού συνεδρίου

Το “πνεύμα συλλογικής καμπάνιας” δελεάζει την κινεζική ηγεσία στην αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων και ακόμα περισσότερο τα πολιτικά οφέλη που μπορούν να αποκομισθούν (παρά το κοινωνικό και οικονομικό κόστος) από μια μεγάλη άσκηση επιβολής ελέγχου.

Το γεγονός ότι στην ομιλία του στο 20ό συνέδριο του Κομμουνιστικό Κόμματος Κίνας ο Σι Τζινπίνγκ υπήρξε ιδιαίτερα ασαφής ως προς την ακολουθητέα πολιτική κατά της πανδημίας σήμανε ότι ο Κινέζος ηγέτης προκάλεσε, ακριβώς κατά τη στιγμή του πολιτικού του θριάμβου, μεγάλη απογοήτευση στους απλούς πολίτες. Και η δέσμη 20 μέτρων που ανακοινώθηκε στις 11 Νοεμβρίου, σηματοδοτώντας μιαν ορισμένη χαλάρωση των πανδημικών περιορισμών, επέτεινε τη σύγχυση, διότι η κατακόρυφη μεταβίβαση των οδηγιών από το κέντρο προς τις περιφέρειες (που συχνά υπερθεμάτιζαν για να επιτύχουν την εύνοια των ανωτέρων, ιδίως εν όψει κομματικού συνεδρίου) υπήρξε αντιφατική, ενώ η αύξηση των κρουσμάτων όπου επιχειρήθηκε “άνοιγμα” οδήγησε συχνά σε άτακτη οπισθοχώρηση.

Related posts

Κύπρος: Υπογραφή Προγράμματος Διμερούς Αμυντικής Συνεργασίας με τις ΗΠΑ

admin

Η δημοσκόπηση του Έλον Μασκ έδειξε ότι το 57,5% θέλει την παραίτησή του από επικεφαλής της Twitter

admin

Coca Cola: Καλύτερα των εκτιμήσεων τα μεγέθη β’ τριμήνου – αναθεωρεί ανοδικά τις πωλήσεις στο έτος

admin

ΗΠΑ: Νέα αύξηση του κόστους απασχόλησης το δ’ τρίμηνο

admin

Ο Ζελένσκι ζητά όπλα μεγάλου βεληνεκούς για να απωθήσει τους Ρώσους από το Ντονμπάς

admin

Η Γερμανία διαψεύδει δηλώσεις του Ερντογάν περί αλλαγής της θέσης του καγκελάριου έναντι της Ρωσίας

admin

Ο βρετανός ΥΠΟΙΚ σχεδιάζει αλλαγές φορολογικών κανόνων εισοδήματος ύψους 10 δισ. λιρών

admin

Βόρεια Κορέα: Ο Γκουτέρες καταδικάζει τη δοκιμή βορειοκορεατικού πυραύλου

admin

Ζελένσκι: Το 2023 θα είναι η χρονιά της “νίκης” στον πόλεμο κατά της Ρωσίας

admin