Image default
ΚΟΣΜΟΣ

Ελίζαμπεθ Χολμς: Ξεκίνησε η δίκη της γυναίκας που σημάδευσε για πάντα τη Silicon Valley

Την προηγούμενη εβδομάδα ξεκίνησε στις ΗΠΑ το δικαστήριο που θα κρίνει το αν η Ελιζαμπεθ Χολμς, ιδρύτρια και επικεφαλής της διαβόητης startup Theranos που υποσχόταν ιατρικές εξετάσεις με μερικές σταγόνες αίματος, εξαπάτησε σκόπιμα επενδυτές, εταιρείες και απλό κόσμο.

Ανεξάρτητα από την εξέλιξη της δίκης, το σίγουρο είναι πως η περίπτωση της Χολμς και της Theranos θα αποτελεί για πολλά χρονιά ιστορία προς αποφυγή και χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι μπορεί να πάει πάρα πολύ στραβά στον κόσμο των startup και της Silicon Valley και της νοοτροπίας που τον διακατέχει: “Προσποιήσου μέχρι να τα καταφέρεις” (fake it until you make it).

Ήταν 2003 όταν η Ελίζαμπεθ Χολμς, μόλις 19 χρονών και φοιτήτρια στο τμήμα χημικών μηχανικών του Στάνφορντ, είχε μια ιδέα που θα άλλαζε τον κόσμο. Ένα μηχάνημα το οποίο θα πραγματοποιούσε εκατοντάδες ιατρικές εξετάσεις απλά με μερικές σταγόνες αίματος από το δάχτυλο ενός ανθρώπου, όταν με βάση την υπάρχουσα τεχνολογία απαιτούνται ολόκληρα εργαστήρια και φλεβική αιμοληψία.

Η Theranos, η εταιρεία που ίδρυσε, θα έφερνε πραγματική επανάσταση στην ιατρική κάνοντας τις εξετάσεις εύκολες, γρήγορες και πολύ πιο οικονομικές. Όπως αποδείχτηκε όμως στη συνέχεια υπήρχε ένα βασικό πρόβλημα: Η τεχνολογία αυτή δεν δούλεψε ποτέ σωστά.

Αυτό βέβαια δεν απέτρεψε την ίδια από το να ανακηρυχθεί το 2014 από το Forbes ως η “νεότερη αυτοδημιούργητη δισεκατομμυριούχος του κόσμου”, καθώς κατάφερε να πείσει μερικούς από τους πιο ισχυρούς άνδρες των ΗΠΑ να επενδύσουν πάνω από 700 εκατ. δολάρια στη Theranos, με αποτέλεσμα η αξία της εταιρείας να ξεπεράσει τα 9 δισ. δολάρια.

Για πάνω από μια δεκαετία η Χολμς ζούσε το όνειρο. Βρέθηκε στα εξώφυλλα των μεγαλύτερων επιχειρηματικών περιοδικών, έδινε συνεντεύξεις και πραγματοποιούσε ομιλίες σε συνέδρια. Ήταν το απόλυτο σύμβολο των δυνατοτήτων που προσέφερε η αμερικανική επιχειρηματικότητα με αποτέλεσμα όπου και αν πήγαινε να γίνονταν δεκτή με ενθουσιασμό.

Στο διοικητικό συμβούλιο της Theranos συμμετείχαν πρόσωπα όπως ο Χέντρι Κίσινγκερ υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ στις κυβερνήσεις των Νίξον και Φορντ, o Τζόρτζ Σουλτς υπουργός εξωτερικών και οικονομικών στις κυβερνήσεις Ρέιγκαν και Νίξον, ο στρατηγός Τζιμ Μάτις (ο οποίος στη συνέχεια έγινε υπουργός Άμυνας στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ) και αρκετοί ακόμη γερουσιαστές των ΗΠΑ.

Βαριά ονόματα βρέθηκαν και στον κατάλογο των επενδυτών της Theranos. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν ο ιδρυτής της Οracle Λάρι Έλισον, η οικογένεια Γουόλτον (της αλυσίδας Walmart), και ο μεγιστάνας Ρούπερτ Μέρντοχ.

Ελίζαμπεθ Χολμς: Ξεκίνησε η δίκη της γυναίκας που σημάδευσε για πάντα τη Silicon Valley

Το 2013 η Theranos έκλεισε συμφωνία με τη Walgreens, μια από τις μεγαλύτερες αλυσίδες φαρμακείων στις ΗΠΑ, για τη δημιουργία κέντρων εξετάσεων, αρχικά στην Αριζόνα και με την πρόβλεψη για επέκταση σε όλες τις πολιτείες. Μέχρι τότε η εταιρεία λειτουργούσε “μυστικά” (stealth mode) χωρίς να ανακοινώνει τις επιχειρηματικές της κινήσεις.

Η αρχή του τέλους ήρθε το 2015 με ένα ερευνητικό ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Τζον Καρεϊρού στη Wall Street Journal. Ο δύο φορές βραβευμένος με Πούλιτζερ δημοσιογράφος, μετά από μια πολύμηνη έρευνα αποκάλυψε το πως η Theranos έλεγε ψέματα για τα αποτελέσματα των τεστ καθώς η συσκευή “Edison” της εταιρείας έδινε λάθος μετρήσεις, ενώ πραγματοποιούσε μια σειρά εξετάσεων με παραδοσιακά μηχανήματα.

Η Ελίζαμπεθ Χολμς προσπάθησε να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες βγαίνοντας στην εκπομπή Mad Money του CNBC. “Αυτό συμβαίνει όταν προσπαθείς να αλλάξεις τα πράγματα. Στην αρχή πιστεύουν ότι είσαι τρελός. Στη συνέχεια σε πολεμούν και μετά ξαφνικά αλλάζεις τον κόσμο”, τόνισε η ίδια αρνούμενη όλα τα στοιχεία του δημοσιεύματος.

Όμως, το κακό είχε γίνει. Εργαζόμενοι και πρώην στελέχη άρχισαν να σπάνε το πέπλο σιωπής που κάλυπτε τη Theranos. Παράλληλα, ξεκίνησαν και οι καταγγελίες από πελάτες της εταιρείας που είχαν λάβει λανθασμένα αποτελέσματα. Εντέλει, η Theranos μπήκε στο στόχαστρο των ρυθμιστικών Αρχών και μετά από μια διετή έρευνα η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC) απήγγειλε κατηγορίες για μαζική απάτη κατά της εταιρείας, της Ελίζαμπεθ Χολμς και του πακιστανού επιχειρηματία Σάνι Μπαλουάνι ο οποίος από το 2009 ήταν το νούμερο δύο της Theranos και όπως αποκαλύφθηκε αργότερα και σύντροφος της Χολμς.

Η Χολμς ήρθε σε συμβιβασμό με τη SEC, χωρίς να αποδεχτεί τις κατηγορίες. Πλήρωσε πρόστιμο 500.000 δολαρίων και επέστρεψε 18,9 εκατ. μετοχές που κατείχε στους θιγόμενους επενδυτές. Ωστόσο, τον Ιούνιο του 2018 ασκείται ποινική δίωξη κατά των Χολμς και Μπαλουάνι με τις κατηγορίες της εξαπάτησης και της συνομωσίας. Τον Σεπτέμβριο του 2018 η Τheranos μπήκε σε διαδικασία εκκαθάρισης.

Τώρα η Ελίζαμπεθ Χολμς αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως και 20 ετών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου η υπερασπιστική γραμμή της Χολμς θα στηριχθεί στο αφήγημα μιας κακοποιητικής σχέσης που είχε με τον Μπαλουάνι, με τους συνηγόρους της να υποστηρίζουν ότι ο επιχειρηματίας ήλεγχε πλήρως τις κινήσεις της πελάτισσας τους. Ο Μπαλουάνι θα δικαστεί του χρόνου.

Η δύναμη της ιστορίας

Ντοκιμαντέρ, podcasts, άρθρα και βιβλία προσπαθούν εδώ και χρόνια να εξηγήσουν το πως κατάφερε η Ελίζαμπεθ Χολμς να κοροϊδεύει τόσους πολλούς ανθρώπους, για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το σίγουρο είναι ότι η νεαρή επιχειρηματίας κατάφερε να εκμεταλλευτεί στο έπακρο όλα τα αδύναμα σημεία του κόσμου των τεχνολογικών επιχειρήσεων και των startup και κυρίως την λατρεία των επιτυχημένων επιχειρηματιών και την μυστικότητα που επικρατεί.

Συνομιλητές και συνεργάτες της Ελίζαμπεθ Χολμς την περιγράφουν ως μια χαρισματική ομιλήτρια και αφηγήτρια που χρησιμοποιούσε στο έπακρο την δύναμη που προσφέρει μια καλή ιστορία, τόσο για την ίδια όσο και για το όραμά της.

Για τον εαυτό της δημιούργησε την εικόνα μιας νεαρής γυναίκας που ακολουθούσε τα βήματα όλων των “ιερών τεράτων” της Silicon Valley. Όπως ο Στηβ Τζομπς και ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ παράτησε τις σπουδές της για να κάνει πραγματικότητα το όνειρο της.

Αντέγραψε στην τελειότητα, την δημόσια εικόνα του ήρωά της Στηβ Τζομπς φορώντας σχεδόν μόνιμα μαύρα ζιβάγκο, βάθυνε σκόπιμα τη φωνή της και έκανε μια σχεδόν ασκητική ζωή, περνώντας τις περισσότερες ώρες της ημέρας στο γραφείο, χωρίς να φαίνεται να διασκεδάζει με κάποιο τρόπο.

Ακόμη, έκανε γνωστή την τάση της προς την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα από μικρή. Δήλωνε ότι σε ηλικία εννέα ετών σχεδίασε με λεπτομέρειες μια χρονομηχανή, ενώ στο λύκειο πούλαγε λογισμικό σε σχολεία στην Κίνα.

Η γέννηση της ιδέας της Theranos είχε και αυτή τη δική της ιστορία. Από την μια ο φόβος της Ελίζαμπεθ Χολμς για τις βελόνες και από την άλλη ο θάνατος ενός αγαπημένου της προσώπου, που θα μπορούσε να είχε σωθεί αν η ασθένεια του είχε διαγνωστεί εγκαίρως.

“Μεγάλωσα περνώντας τις διακοπές και τα σαββατοκύριακα με τον θείο μου. Θυμάμαι πόσο πολύ αγαπούσε την παραλία και πόσο πολύ τον αγαπούσα. Μια ημέρα διαγνώστηκε με καρκίνο στο δέρμα, ο οποίος προχώρησε στον εγκέφαλο και στα κόκκαλα. Δεν έζησε για να δει τον γιο του να μεγαλώνει και εγώ δεν είχα ποτέ την ευκαιρία να πω αντίο”, ήταν μια ιστορία που η ίδια ανέφερε συχνά.

Η Ελίζαμπεθ Χολμς δεν ήθελε να γίνει πλούσια. Ήθελε να αλλάξει τον κόσμο “εκδημοκρατίζοντας την ιατρική διάγνωση”. Αν οι ιατρικές εξετάσεις γινόντουσαν πιο γρήγορες, πιο φθηνές και ανώδυνες αυτό θα σήμαινε πως ο καθένας θα μπορούσε να εξετάζεται πιο συχνά και έτσι να προλαμβάνει πολλές ασθένειες.

Η Theranos και το μηχάνημα “Edison” θα έσωζαν χιλιάδες, ίσως και εκατομμύρια ζωές. To όραμα αυτό, όπως αποδείχτηκε στην πράξη, ήταν ικανό όχι μόνο να ανοίξει τα πορτοφόλια των επενδυτών, αλλά και να τους κάνει να παραβλέψουν κρίσιμες λεπτομέρειες.

Ομερτά

Σε αντίθεση με τον κόσμο της επιστήμης, όπου οι νέες ανακαλύψεις δημοσιεύονται και οι έρευνες ελέγχονται από άλλους επιστήμονες, στον κόσμο των startup και της τεχνολογίας η μυστικότητα είναι κάτι συνηθισμένο. Στη Theranos, όμως, επικρατούσε μια κανονική μαφιόζικη ομερτά.

Ακολουθώντας το παράδειγμα του ινδάλματός της, Στηβ Τζομπς, που ήταν διαβόητος για το καθεστώς μυστικότητας που είχε επιβάλει στην Apple, η Χολμς δημιούργησε διαφορετικά σιλό στη Theranos, το κάθε τμήμα δεν επικοινωνούσε με κανέναν τρόπο με κάποιο άλλο τμήμα. Μαρτυρίες εργαζομένων ανέφεραν πως οι κινήσεις τους, ακόμη και οι επικοινωνίες τους ήταν υπό διαρκή παρακολούθηση. Και βέβαια όλοι οι εργαζόμενοι υπέγραφαν συμφωνίες εμπιστευτικότητας.

Ο Σάνι Μπαλουάνι, που είχε τον ρόλο του διευθυντή λειτουργίας της Theranos, λειτουργούσε ως όργανο του νόμου στη Theranos, αντιμετωπίζοντας με πολύ επιθετικό τρόπο οποιοδήποτε ζήτημα σχετικά με την αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας της εταιρείας. Ως νομικό “κυνηγόσκυλο” λειτουργούσε ο μεγαλοδικηγόρος Ντέιβιντ Μπόις.

Χαρακτηριστικό ήταν το περιστατικό που περιέγραφε ο Τάιλερ Σουλτς, εργαζόμενος της Theranos και εγγονός του πρώην υπουργού Τζορτζ Σουλτς που ήταν και στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας. Όταν έστειλε ένα email με τους προβληματισμούς του για τις εξετάσεις στην Χολμς, η απάντηση ήρθε από τον Μπαλουάνι, ο οποίος με ένα οργισμένο μήνυμα έλεγε πως δεν του απαντούσαν με τον τρόπο που θα έπρεπε επειδή ήταν εγγονός του παππού του και πως η μόνη αποδεκτή απάντηση από την πλευρά του Σουλτς θα ήταν ένα email με το οποίο θα ζήταγε συγγνώμη.

Ο Σουλτς τελικά παραιτήθηκε και στη συνέχεια έδωσε πληροφορίες στον δημοσιογράφο της Wall Street Journal. Όταν τα στελέχη της Theranos διαπίστωσαν πως αυτός ήταν ένας από τους πληροφοριοδότες οι δικηγόροι του Μπόις ξεκίνησαν νομικές διαδικασίες που κόστισαν στην οικογένεια του Σουλτς τουλάχιστον 400.000 δολάρια.

Related posts

Ο “Γάλλος Τραμπ” καλπάζει στις δημοσκοπήσεις

banksnews

Ιράν: Ξεπέρασαν τους 100.000 οι θάνατοι λόγω κορονοϊού

banksnews

Πρόθυμη η Μόσχα για επανεκκίνηση συνομιλιών με Ουάσινγκτον για αντιμετώπιση της τρομοκρατίας

banksnews

Κίνα: Έμφαση στο άνοιγμα της αγοράς κεφαλαίων δίνει το Πεκίνο

banksnews

Lufthansa: Συρρίκνωσε τις ζημιές χάρη στην ανάκαμψη της ταξιδιωτικής κίνησης

banksnews

Έρευνα ΗΠΑ: Τα mRNA εμβόλια δεν βλάπτουν την ανδρική γονιμότητα

banksnews

Εκνευρισμός Στόλτενμπεργκ: Επικρίνει τις προσπάθειες συγκρότησης ευρωπαϊκής άμυνας “ανταγωνιστικής” στο ΝΑΤΟ

banksnews

Βενεζουέλα: Ο Μαδούρο κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι σχεδιάζουν τη δολοφονία του

banksnews

Κύπρος: Ένας θάνατος και 124 νέα κρούσματα κορονοϊού

banksnews