Menu

Η Fed πρέπει να μάθει να ζει με την αβεβαιότητα υπό τον Τραμπ

fed and trumpΗ ανακοίνωση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ την Τετάρτη ότι θα ανεβάσει τα επιτόκια κατά ένα τέταρτο μονάδας δεν προκάλεσε έκπληξη. Η κίνηση, ανεβάζοντας τη ζώνη στόχου της για τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια από το 0,5 στο 0,75%, ήταν σχεδόν καθολικά αναμενόμενη. Οι μεσοπρόθεσμες και περισσότερο μακροπρόθεσμες προοπτικές της νομισματικής πολιτικής, ωστόσο, παραμένουν αβέβαιες.

Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μεταβαλλόμενη προοπτική της δημοσιονομικής πολιτικής. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υποσχεθεί τεράστιες περικοπές φόρων και σημαντικές αυξήσεις δαπανών σε υποδομές. Εκ πρώτης όψεος, κάτι τέτοιο θα προσφέρει στην οικονομία ισχυρή δημοσιονομική ενίσχυση – κάτι που θα επηρεάσει σημαντικά τις μελλοντικές αποφάσεις της Fed. Με όλα τα υπόλοιπα ίδια, μια τέτοια δημοσιονομική επέκταση μπορεί να χρειαστεί ταχύτερη αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής στη διάρκεια του επόμενου έτους και μετά.

Οι νέες επιτοκιακές προβλέψεις της Fed απαιτούν αύξηση τριών τετάρτων ποσοστιαίας μονάδας τον επόμενο χρόνο, και όχι δύο όπως αναμενόταν προηγουμένως. Αυτό αντικατοπτρίζει την άποψη πως η οικονομία ήδη δυναμώνει με έναν καλό ρυθμό, αφήνοντας το δημοσιονομικό ζήτημα στην άκρη. Η παγίδα: δεν μπορεί να αφεθεί στην άκρη.

Εάν πραγματοποιηθεί προσεκτικά, μια μετάβαση από τη νομισματική στη δημοσιονομική ενίσχυση θα ήταν θετική. Θα μπορούσε να πει κανείς πως έπρεπε να γίνει εδώ και καιρό. Τα χρόνια εξαιρετικά χαλαρής νομισματικής πολιτικής – επιτόκια κοντά στο μηδέν και αγορές κρατικών ομολόγων σε μεγάλη κλίμακα – έχουν οδηγήσει τις τιμές των χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων σε μη βιώσιμα υψηλά, δημιουργώντας ανησυχίες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και αυξάνοντας επίσης την ανισότητα. Η Fed δεν είχε πολλές επιλογές: το Κογκρέσο άφησε τη δημοσιονομική πολιτική να αυστηροποιηθεί πρόωρα μετά την κρίση.

Η οικονομία συνεχίζει να χρειάζεται στήριξη από κάποιον συνδυασμό νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, αν και πολύ λιγότερο από πριν. Όπως επισημαίνει η Fed, η αγορά εργασίας βρίσκεται κοντά στην πλήρη απασχόληση, σύμφωνα με το στάνταρ μέτρο. Όμως υπάρχει ακόμη περιθώριο προσέλκυσης των ανθρώπων που έχουν σταματήσει να ψάχνουν για δουλειά (οι οποίοι δε συνυπολογίζονται στο σύνολο της ανεργίας) ξανά στην εργατική δύναμη. Ο πληθωρισμός παραμένει κάτω από τον στόχο, οπότε ένας βαθμός ενίσχυσης είναι δικαιολογημένος.

Η δημοσιονομική πολιτική θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος αυτού του βάρους. Ωστόσο, το ερώτημα για τη Fed – και όλους τους υπόλοιπους – είναι τι ακριβώς να συμπεράνει από τις δημοσιονομικές υποσχέσεις του Τραμπ. Ένα Ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο πιθανότατα θα συνεργαστεί με τον επόμενο πρόεδρο στη μείωση των φόρων, όμως οι φιλοδοξίες του Τραμπ για τις υποδομές είναι λίγο αόριστες. Λέει πως προτιμά τις ιδιωτικές επενδύσεις σε υποδομές παρά τις δημόσιες. Δεν είναι ξεκάθαρο πόσες επιπλέον δαπάνες θα απέφερε αυτό το σχέδιο.

Η δυσκολία της Fed δε σταματά εκεί. Υπάρχουν γνήσια ερωτήματα (θέτοντάς το ήπια) για τους προεκλογικούς ισχυρισμούς του Τραμπ για το δημοσιονομικό κόστος των φορολογικών του περικοπών, το οποίο υποθέτει μια απίθανα απότομη ανοδική στροφή στην ανάπτυξη. Η υπερβολική δημοσιονομική επέκταση θα μπορούσε να προκαλέσει αναστάτωση και να είναι αντιπαραγωγική.

Το πρόβλημα είναι ξεκάθαρο. Μια μετρημένη δημοσιονομική επέκταση θα μπορούσε να εξαπλώσει και να ενισχύσει την ανάκαμψη, όμως μια απερίσκεπτη δημοσιονομική επέκταση θα μπορούσε να κάνει το αντίθετο. Στην πρώτη περίπτωση, η δημοσιονομική πολιτική γίνεται πιο απλή. Στη δεύτερη, τα προβλήματα της Fed μόλις ξεκινούν.

Εκτός από το να επισημάνει τον κίνδυνο, υπάρχουν ελάχιστα που μπορεί να κάνει η Fed για αυτό. Το κύριο μάθημα, ωστόσο, αφορά τους επενδυτές και τους πολιτικούς. Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη των τελευταίων ετών ήταν που πίστεψαν πως η Fed μπορεί να κάνει τα πάντα, και επιμένοντας να το προσπαθήσει. Η μελλοντική χρηματοπιστωτική σταθερότητα απαιτεί, μεταξύ άλλων, μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση του τι μπορεί να πετύχει η Fed, και καλύτερη εκτέλεση λογικών δημοσιονομικών σχεδίων.    

back to top