Menu

Ο «γολγοθάς» της Μέρκελ

Merkel problemΗ Angela Merkel κουβαλάει ένα σχεδόν αδύνατο φορτίο. Η ανακοίνωσή της στις 20 Νοεμβρίου ότι σκοπεύει να είναι υποψήφια για τέταρτη θητεία, σημαίνει ότι είναι μία από τους λίγους ηγέτες που έχουν μείνει στην Ευρώπη που υπερασπίζεται την φιλελεύθερη δυτική τάξη και που δεν υποκύπτει στα ευρωσκεπτικιστικά ή λαϊκιστικά κινήματα.

Η Ευρώπη και η Γερμανία που έχει να αντιμετωπίσει σήμερα η Merkel, έχουν αλλάξει σε σημείο που δεν αναγνωρίζονται από την πρώτη φορά που τέθηκε επικεφαλής της Γερμανίας, πριν από 11 χρόνια. Η άγκυρα που διατήρησε την Ευρώπη σταθερή –αλληλεγγύη και αξίες, αισιοδοξία και διαφανεια- έχει αντικατασταθεί από τα εθνικά συμφέροντα, την βραχυπρόθεσμη προσέγγιση και μια εσωστρέφεια που καθιστά την ήπειρο ανέτοιμη να αντιμετωπίσει τις σεισμικές αλλαγές που λαμβάνουν τώρα χώρα στις ΗΠΑ.

Η εκλογή στις 8 Νοεμβρίου του Donald Trump ως ο νέος πρόεδρος της χώρας, βάζει την Δύση και την εδώ και δεκαετίες φιλελεύθερη οικονομική τάξη σε διαφορετική τροχιά που δείχνει μια δύση που χάνει την επιρροή της και χάνει την εμπιστοσύνη στις δικές της αξίες.

Η τάση μπορεί να χαιρετηθεί μόνο από αυταρχικά καθεστώτα και ηγέτες όπως ο Vladimir Putin. Ο πρόεδρος της Ρωσίας πρέπει να αισθάνεται υπέροχα για την συνεχιζόμενη εξασθένιση της Δύσης και την προφανή σύγχυση. Η διατλαντική σχέση είναι πολύ εύθραυστη, και έγινε ακόμη περισσότερο με την εκλογή του Trump. Η αμερικανική δέσμευση στην Ευρώπη και το ελεύθερο εμπόριο, δεν είναι πλέον δεδομένα.

Για αυτό η απόφαση της Merkel να είναι υποψήφια για τέταρτη χρονιά δεν έγινε ελαφρά τη καρδία. Ορισμένοι παρατηρητές έχουν υποστηρίξει πως επειδή δεν έχει αντιπάλους εντός του συντηρητικού της Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, ήταν εύκολο για αυτή να συνεχίσει. Αλλά το έργο της ως Καγκελάριος έχει γίνει ένα πάρα πολύ βαρύ φορτίο. Για την ώρα, η Merkel είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της Ευρώπης –και ένας από τους λίγους που θα μπορούσε να υποβαθμίσει την έλξη των λαϊκιστών ή τουλάχιστον να δώσει κάποια ελπίδα σε αυτά τα κόμματα που θέλουν να διατηρήσουν τις αξίες της Ευρώπης.

Η Merkel δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα έχει αυτή την στήριξη ή την ικανότητα να διατηρήσει την Ευρώπη σταθερή και ενωμένη. Ανακοινώνοντας την απόφασή της να είναι ξανά υποψήφια, δήλωσε: "αυτές οι εκλογές θα είναι δύσκολες όσο καμία άλλη", πρόσθεσε η Merkel. "Θα αντιμετωπίσουμε προκλήσεις από όλες τις πλευρές, από τα δεξιά όπως ποτέ άλλοτε και από μια ισχυρή πόλωση της κοινωνίας μας".

Στην χώρα της, έχει ακόμη να αντιμετωπίσει την άνοδο του αντιμεταναστευτικού AfD. Θα πρέπει να αντιμετωπίσει μια κοινωνία που είναι διχασμένη για την προσφυγική της πολιτική. Και θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης που σαρώνει όλη την Ευρώπη και τη Δύση γενικότερα.

Η Merkel έχει αρνηθεί να υποκύψει σε αυτή τα κινήματα, αντίθετα με πολλούς από τους Ευρωπαίους ομολόγους της. Αλλά αναγνώρισε πως ως ηγέτης της μεγαλύτερης και πιο σημαντικής οικονομίας της Ευρώπης, δεν μπορεί να το κάνει μόνη της. δήλωσε πως ήταν "γελοίο και παράλογο" να περιμένει κανείς πως ένας μόνο άνθρωπος, "ακόμη και με την μεγαλύτερη πείρα, μπορεί να διορθώσει την κατάσταση, προς το καλύτερο ή το χειρότερο στη Γερμανία, την Ευρώπη και τον κόσμο, και ασφαλώς όχι ένας Γερμανός Καγκελάριος".

Ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος Barack Obama ο οποίος τα τελευταία χρόνια είχε εξουσιοδοτήσει με αυξημένη εξουσία και ευθύνη την Merkel. Και ήταν η Merkel, όχι ο Obama που έπρεπε να ασχοληθεί με τον Putin προσωπικά, μετά από την προσάρτηση της Κριμαίας τον Μάρτιο του 2014 και την επακόλουθη εισβολή του σε τμήματα της Ανατολικής Ουκρανίας.

Ενάντια σε όλες τις πιθανότητες, η Merkel κατόρθωσε να συσπειρώσει όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ και να επιβάλλουν κυρώσεις στη Ρωσία. Προσπάθησε να πείσει τη Ρωσία να εφαρμόσει τις συμφωνίες Μινσκ που στόχο είχαν να δώσουν τέλος στις συγκρούσεις στην Ανατολική Ουκρανία. Εκτός από αυτό, η Merkel θα διαδραματίσει ένα καίριο ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ και στις προσπάθειες να παραμείνει ενωμένη η ευρωζώνη.

Μέχρι στιγμής, η πλειοψηφία των Γερμανών ψηφοφόρων θέλουν η Merkel να είναι ξανά υποψήφια, σύμφωνα με μια νέα δημοσκόπηση της Emnid για την Bild am Sonntag. Η κοινή γνώμη υποστηρίζει πως η Merkel φέρνει σταθερότητα και σιγουριά στην Γερμανία και την Ευρώπη, σε μια εποχή που και οι δύο δεν τα έχουν σε αφθονία.

Αλλά οι επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές, προγραμματισμένες για το φθινόπωρο του 2017, θα είναι κρίσιμες για την Merkel και τους Χριστιανοδημοκράτες. Εκτός από τον κατακερματισμό των πολιτικών κομμάτων της χώρας, αυτή τη φορά η Γερμανία θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον Putin, ο οποίος θα κάνει τα πάντα για να πλήξει την υποστήριξη προς τη Merkel. Η Ρωσία έχει ήδη προσπαθήσει να παρέμβει στη γερμανική πολιτική και να δυσφημίσει την Merkel διαδίδοντας μια ιστορία ότι ένα έφηβο κορίτσι ρωσικής καταγωγής απήχθη από έναν πρόσφυγα. Η μεγάλη ρωσική κοινότητα της Γερμανίας κινητοποιήθηκε και διαδήλωσε εναντίον της Καγκελαρίας, για να διαμαρτυρηθεί εναντίον της προσφυγικής πολιτικής της Merkel. Η ιστορία ήταν εντελώς κατασκευασμένη.

Επίσης, στους επόμενους μήνες, θα λάβουν χώρα σημαντικές εκλογές και ένα δημοψήφισμα στην Αυστρία, την Ιταλία, την Ολλανδία και τη Γαλλία. Σε όλες αυτές τις χώρες, λαϊκιστικά κόμματα βρίσκονται σε άνοδο. Για να ανακοπούν αυτά τα κινήματα, άλλοι ηγέτες εκτός της Merkel θα χρειαστεί να ορθώσουν το ανάστημά τους δυνατά και ξεκάθαρα υπέρ της Ευρώπης. Η Merkel από μόνη της δεν μπορεί να μεταφέρει το βάρος.

back to top