Menu

H Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί από την παραίτηση του Ρέντσι

Tsipras RenziΝα δύο πράγματα που σίγουρα οι περισσότεροι δε γνωρίζουν για την Ελλάδα. Ο νεο-διορισθείς υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης της χώρας, Δημήτρης Παπαδημητρίου, αποσπάστηκε από τη θέση του ως επικεφαλής του Levy Economics Institute στο Bard College στην Αμερική. Δεν είναι μέλος του κυβερνώντος κόμματος του ΣΥΡΙΖΑ. Και ο άνθρωπος που διορίσθηκε ως γενικός γραμματέας για τα δημόσια έσοδα τον Ιανουάριο είναι ο Γιώργος Πιτσιλής, είναι δικηγόρος φορολογικού δικαίου. Ούτε αυτός είναι μέλος του κόμματος.

Για μια ομάδα που προβάλει τα αριστεριστικά της διαπιστευτήρια – ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας πέταξε στην Κούβα για να παραβρεθεί στην κηδεία του Φιντέλ Κάστρο την περασμένη εβδομάδα – ο ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύεται εξαιρετικά πραγματιστής στις προσπάθειές του να γυρίσει την οικονομία. Και παρ’ ότι τα εμπόδια για την ανάκαμψη παραμένουν τρομακτικά και οι πιθανές παγίδες βαθιές, η Ελλάδα δε μοιάζει πια με αποτυχημένο κράτος που αξίζει να εκδιωχθεί από το ευρώ.

Ακολουθεί σχεδιάγραμμα με όσα συνέβησαν στις καταθέσεις των ελληνικών τραπεζών τα τελευταία χρόνια. Είναι αλήθεια πως οι τραπεζικές καταθέσεις παραμένουν κατά 48% εκκενωμένες από το ξέσπασμα της κρίσης στα τέλη του 2009. Όμως οι καταθέτες βάζουν τα λεφτά τους πίσω στους λογαριασμούς τους τους τελευταίους μήνες:

1 1

Οι προοπτικές ανάπτυξης της Ελλάδας έχουν επίσης βελτιωθεί. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν επεκτάθηκε με ετήσιο ρυθμό 1,8% στους τρεις μήνες μέχρι το τέλος του Σεπτεμβρίου, ξεπερνώντας τόσο τη Γερμανία όσο και την ευρωζώνη συνολικά. Η τριμηνιαία ανάπτυξη έχει ξεπεράσει τις μέσες προβλέψεις των οικονομολόγων τις τελευταίες τέσσερις περιόδους, με την επέκταση του τρίτου τριμήνου με 0,8% να ξεπερνά τις προσδοκίες για μόλις 0,5%:

2

Και τα κρατικά έσοδα βρίσκονται σε βελτίωση. Το αναμενόμενο σύνολο για φέτος, στα 50,5 δισεκατομμύρια ευρώ, θα είναι βελτίωση 7% σε σχέση με το ναδίρ του 2013, με το τμήμα εσόδων να προβλέπει μεγαλύτερη αύξηση για τον επόμενο χρόνο:

3

Η επιβολή κεφαλαιακών ελέγχων στα μέσα του προηγούμενου έτους έχει βοηθήσει να επαναπροωθηθεί μέρος της βασισμένης στα μετρητά μαύρης οικονομίας ξανά στις επίσημες μεθόδους, καθώς οι περιορισμοί αναλήψεων από τα ΑΤΜ ανάγκασαν τον κόσμο να χρησιμοποιήσει το πλαστικό χρήμα πιο συχνά. Τα έσοδα του Σεπτεμβρίου από τον φόρο προστιθέμενης αξίας σε προϊόντα και υπηρεσίες στο νησί της Μυκόνου, για παράδειγμα, ξεπέρασαν τον στόχο του προϋπολογισμού κατά περισσότερο από 250%, στη Ρόδο κατά σχεδόν 240%, ενώ στη Ζάκυνθο, την Κέρκυρα και τη Σαντορίνη πάνω από 80% πάνω από τον στόχο.

Υπάρχουν πολλά ακόμη να γίνουν. Όπως είπε τον Νοέμβριο του 2015 ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, «η φορολόγηση είχε γίνει εθελοντική». Το τμήμα των εσόδων υπολογίζει πως η εθελοντική συμμόρφωση με τους φορολογικούς νόμους βρίσκεται στο 80%. Αυτό αφήνει άλλο 20% που υιοθετεί την παραδοσιακή ελληνική προσέγγιση που βλέπει τη φορολόγηση σαν κάτι που πρέπει να αποφευχθεί όποτε είναι δυνατόν.

Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων της Ελλάδας έχει επίσης σημειώσει πρόοδο, παρ’ ότι έχει μείνει μακριά από τους στόχους που έχει θέσει η κυβέρνηση. Το Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου θα συγκεντρώσει 500 εκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος του έτους, μένοντας μακριά από τον στόχο των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ εν μέρει επειδή 1,2 δισεκατομμύρια από την πώληση περιφερειακών αεροδρομίων θα εισπραχθούν τον επόμενο χρόνο. Υποτίθεται πως θα συλλέξει 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, φτάνοντας στα 6 δισεκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2018, καθώς περιουσιακά στοιχεία όπως μαρίνες, αυτοκινητόδρομοι, λιμάνια και δημόσιες εταιρείες πάνε σε πλειστηριασμούς.

Ο Παπαδημητρίου, ο υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, λέει πως προτιμά να μην επιτευχθούν οι στόχοι παρά να ξεπουληθούν τα περιουσιακά στοιχεία. «Όταν έχεις προθεσμία και βιάζεται, και η άλλη πλευρά ξέρει ότι έχεις προθεσμία, τότε έχεις πρόβλημα» σχολίασε.

Υπάρχει μία μεγάλη ιδιωτικοποίηση που κινδυνεύει να μετατραπεί σε παροιμιώδη λευκό ελέφαντα. Ο χώρος του παλαιού αεροδρομίου της Αθήνας, το Ελληνικό, έχει σχεδόν τα τρία τέταρτα του μεγέθους του Central Park της Νέας Υόρκης και μένει αχρησιμοποίητο επί 15 χρόνια, με την εξαίρεση ενός μικρού υποστηρικτικού ρόλου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Αυτή τη στιγμή φιλοξενεί προσφυγικό καταυλισμό, και αγοράστηκε από την εισηγμένη ελληνική εταιρεία επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία Lamda Development, η οποία λέει πως θα επενδύσει 7 δισεκατομμύρια ευρώ για να δημιουργήσει το μεγαλύτερο παραθαλάσσιο πάρκο του κόσμου, που θα συμπεριλαμβάνει καζίνο, ιατρικό κέντρο, πανεπιστήμιο και κατοικίες, για να προσελκύσει ένα εκατομμύριο νέους τουρίστες κάθε χρόνο.

Μόνο που το σχέδιο έχει αναβληθεί επανειλημμένα. Το τμήμα των ιδιωτικοποιήσεων λέει πως η ανάπτυξη ίσως ξεκινήσει το 2017. Όμως υπολογίζεται πως οι χώροι δημόσιου πάρκινγκ θα πρέπει να ολοκληρωθούν προτού επιτραπεί να χτιστούν οι πολυτελείς μονάδες κατοικίες που θα συμβάλουν στη χρηματοδότηση του έργου. Δεν προκαλεί έκπληξη που ο γενικός διευθυντής της Lamda Οδυσσέας Αθανασίου δε φάνηκε υπερβολικά ενθουσιασμένος όταν έδωσε την επενδυτική του ομιλία στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα.

Παραδόξως, η Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί από την παραίτηση του ιταλού πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι, αφού απέτυχε να περάσει το δημοψήφισμά του για τη συνταγματική μεταρρύθμιση. Όσο μεγαλύτερο είναι το ρίσκο της αναταραχής, στην πολιτική και τις αγορές, τόσο πιο πιθανό η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προσθέσει το ελληνικό χρέος στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης τους επόμενους μήνες για να καθησυχάσει τους επενδυτές. 

Εν τέλει, ωστόσο, για να ανεβάσει ταχύτητα η Ελλάδα χρειάζεται ελάφρυνση χρέους. Ο Φρανκ Γκιλ, ο οποίος ηγείται του οίκοι αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας των ευρωπαϊκών κρατών Standard & Poor's, υπολογίζει πως η Ελλάδα δαπανά περίπου 7% του ΑΕΠ της σε εξυπηρέτηση χρεών. Αυτό είναι χαμηλότερο από το 8% της Ισπανίας και το 9% της Ιταλίας, όμως βρίσκεται σε πολύ μικρότερη βάση ΑΕΠ, κάτι που το κάνει «προσιτό αλλά όχι βιώσιμο», λέει.

Η ελληνική οικονομία παραμένει «όμηρος της ύφεσης», σύμφωνα με τον Παναγιώτη Λιαργκόβα, επικεφαλής του γραφείου κρατικού προϋπολογισμού. «Το χρέος θα παραμείνει δαμόκλειος σπάθη πάνω από το κεφάλι της οικονομίας» είπε σε συνέλευση στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα.

Οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται αυτήν την εβδομάδα για να συζητήσουν εάν θα προσφέρουν στην Ελλάδα την ελάφρυνση χρέους που λαχταρά, τόσο για λόγους εσωτερικής πολιτικής όσο και για το τι προσφέρει στην Ελλάδα. Θα πρέπει να βρουν έναν τρόπο να ξεπεράσουν τις γερμανικές αντιρρήσεις και να παρατείνουν τις ημερομηνίες αποπληρωμής.

Μαζί με την αναγνώριση των βημάτων που έχουν γίνει στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, όσο μικρά κι αν είναι, η μείωση του χρέους της θα έδινε στην ελληνική κυβέρνηση κάτι να δείξει στους ψηφοφόρους ενώ ζητά την υπομονή τους για περισσότερες μεταρρυθμίσεις. Ύστερα από χρόνια ράβδου, είναι καιρός η ΕΕ να προσφέρει κι ένα καρότο στην Ελλάδα.   

back to top