Menu

Δεν εγκαταλείπουν ακόμη οι λαϊκιστές της Ευρώπης

Δεν εγκαταλείπουν ακόμη οι λαϊκιστές της ΕυρώπηςΠάνω που οι κυβερνήσεις της ΕΕ είχαν αρχίσει να γιορτάζουν την ήττα του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας στις προεδρικές εκλογές της Αυστρίας, κατέφτασαν τα νέα από την Ιταλία: Ο πρωθυπουργός Matteo Renzi είχε ανακοινώσει την παραίτησή του μετά τη συντριπτική του ήττα στο δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση. Δεν είναι σαφές τι ακολουθεί...

 Η εξέγερση της Ευρώπης ενάντια στην πολιτική είναι κάθε άλλο παρά περιορισμένη. Πάνω που οι κυβερνήσεις της ΕΕ είχαν αρχίσει να γιορτάζουν την ήττα του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας στις προεδρικές εκλογές της Αυστρίας, κατέφτασαν τα νέα από την Ιταλία: Ο πρωθυπουργός Matteo Renzi είχε ανακοινώσει την παραίτησή του μετά τη συντριπτική του ήττα στο δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση.

Δεν είναι σαφές τι ακολουθεί. Αλλά οι ηγέτες της ΕΕ χρειάζεται επειγόντως να σκεφτούν τι μπορούν να κάνουν για να στηρίξουν την ομαλή διακυβέρνηση στην υπηρεσία των αρχών του φιλελευθερισμού. Η αποτυχία τους να αντιδράσουν μέχρι σήμερα είναι η κλωστή που ενώνει αυτές και άλλες επαναστάσεις λαϊκιστών.

Το αυστριακό Κόμμα της Ελευθερίας δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη μάχη. Ο Norbert Hofer ηγείται ενός κινήματος που πριν από λίγο καιρό θα θεωρούνταν ως ακραίο εξτρεμιστικό -εθνικιστικά υπερήφανο, αντιμεταναστευτικό και αντιευρωπαϊκό. Ο Hofer ηττήθηκε στην προσπάθειά του για την προεδρία από τον Alexander Van der Bellen του Κόμματος των Πρασίνων (εκλέγεται ως μετριοπαθής, ανεξάρτητος), αλλά κέρδισε ένα εντυπωσιακό 48,3% των ψήφων. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το κόμμα θα αποτελέσει υπολογίσιμο αντίπαλο στις βουλευτικές εκλογές το Σεπτέμβριο του 2018.

Στην Ιταλία, η λαϊκιστική εξέγερση εξακολουθεί να συγκεντρώνει ισχύ. Η διαφορά με την οποία έχασε ο Renzi ήταν τόσο ταπεινωτική -περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες -  που θα μπορούσε να δυσκολευτεί να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις προσεχείς διαπραγματεύσεις για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης, πόσω μάλλον (όπως ορισμένοι είχαν φανταστεί) να ηγηθεί μιας τέτοιας. Το πιο πιθανό σενάριο είναι μια ακόμη υπηρεσιακή κυβέρνηση, εν αναμονή νέων βουλευτικών εκλογών. Όταν συμβεί αυτό, το λαϊκιστικό, αντιευρωπαϊκό Κίνημα Πέντε Αστέρων θα είναι βασικός διεκδικητής.

Στο μεταξύ, η ουσιαστικά ακυβέρνητη Ιταλία έχει μια υποτονική οικονομία και μια, άλυτη ακόμη, τραπεζική κρίση. Το οικονομικό χάος μπορεί να χειροτερέψει. Η ήττα του Renzi έχει δημιουργήσει τέτοια αβεβαιότητα που θέτει εν αμφιβόλω τα σχέδια για την ανακεφαλαιοποίηση της Monte dei Paschi di Siena, της πιο αδύναμης από όλες τις μεγάλες τράπεζες της χώρας.

Μια τραπεζική κατάρευση στην Ιταλία θα έκανε ιδιαίτερο πάταγο σε πολιτικό επίπεδο, διότι τα νοικοκυριά διακρατούν ευρέως τραπεζικά ομόλογα και η ισχύουσα οδηγία της ΕΕ απαιτεί από τους κατόχους ομολόγων να φέρουν το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης σε περίπτωση κατάρρευσης. Το Κίνημα Πέντε Αστέρων προφανώς εύχεται για μια τέτοια εξέλιξη. Εάν η κυβέρνηση της Ιταλίας επέλεγε αντ αυτού να παρέμβει και να αναλάβει το χρέος στο δικό της ισολογισμό, τότε θα ήταν ακόμη λιγότερο διαχειρίριμο το ήδη τεράστιο δημόσιο χρέος της χώρας. Το άλυτο δημοσιονομικό πρόβλημα ροκανίζει χρόνο με το χρόνο την ανάπτυξη. Το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Renzi, με παρεμβάσεις στην πλευρά της προσφοράς, που πρόσφερε κάποιες ελπίδες για επίλυση, διακόπτεται απότομα.

Σε ολόκληρη την ΕΕ, οι οικονομικές πιέσεις και η πολιτική αναταραχή έχουν ουσιαστικά εθνικό χαρακτήρα και πρέπει να αντιμετωπιστούν, ως επί το πλείστον, ξεχωριστά από χώρα σε χώρα. Ακόμη κι έτσι, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει σίγουρα στα μέλη της μια συλλογική απάντηση στην ενίσχυση του αντιευρωπαϊκού αισθήματος.

Αυτή θα ήταν μια πολύ καλή στιγμή να τονίσει τις συνεργατικές πτυχές του ευρωπαϊκού εγχειρήματος απέναντι στις τιμωρητικές. Η Ιταλία χρειάζεται τη βοήθεια των εταίρων της, ή εν πάση περιπτώσει την ανοχή και ευελιξία τους, κατά την αντιμετώπιση του τραπεζικού της προβλήματος . Η Ένωση στο σύνολό της χρειάζεται μια πιο υποστηρικτική δημοσιονομική πολιτική και λιγότερο αυστηρά λόγια για την ανάγκη δημοσιονομικής πειθαρχίας. 

Χρειάζεται επίσης μια πιο εμφανή προσπάθεια -ή οποιαδήποτε προσπάθεια- να ανταποκριθεί στις ανησυχίες των πολιτών της ΕΕ για μια σειρά θεμάτων, αν μη τι άλλο για τη μετανάστευση.

Για να νικήσει τον λαϊκισμό που στρέφεται εναντίον της, η ΕΕ πρέπει να λειτουργήσει καλύτερα και να γίνει και αντιληπτό. Απλά και μόνο η διαπίστωση ότι το ευρωπαϊκό εγχείρημα έχει μπελάδες, θα ήταν μια καλή αρχή.

 
Last modified onTuesday, 06 December 2016 14:41
back to top