Menu

Η παγκόσμια οικονομία το 2018

globalization giant globeΌλοι οι μεγάλοι μακροοικονομικοί δείκτες - η ανάπτυξη, η ανεργία και ο πληθωρισμός - δείχνουν ότι το 2017 θα είναι το καλύτερο έτος της αμερικανικής οικονομίας σε μια δεκαετία.

Και η παγκόσμια οικονομία απολαμβάνει ευρείας, συγχρονισμένης ανάπτυξης πέρα ​​από ό, τι περίμενε κανείς. Το ερώτημα τώρα είναι αν αυτή η ισχυρή επίδοση θα συνεχιστεί το 2018.

Η απάντηση, φυσικά, θα εξαρτηθεί από τις νομισματικές, φορολογικές, εμπορικές και συναφείς πολιτικές στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, είναι δύσκολο να προβλέψουμε ποιες προτάσεις πολιτικής θα προκύψουν το 2018. Υπάρχουν σχετικά νέοι αρχηγοί κρατών στις ΗΠΑ, στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι γερμανοί ηγέτες δεν έχουν ακόμη διαμορφώσει κυβερνητικό συνασπισμό μετά τις γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έχει έναν νέο επικεφαλής που αναμένει επιβεβαίωση. Επιπλέον, σημαντικές αλλαγές στις σημαντικές αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως η Αργεντινή, η Σαουδική Αραβία και η Βραζιλία, έκαναν τη μελλοντική προοπτική ακόμη πιο αβέβαιη.

Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να ελπίζουμε για το καλύτερο. Πρώτα απ 'όλα, θα πρέπει να ελπίζουμε ότι η συγχρονισμένη παγκόσμια ανάπτυξη με ρυθμό μόλις 4% θα συνεχιστεί το 2018, όπως προέβλεπε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τον Οκτώβριο. Η ανάπτυξη όχι μόνο αυξάνει τα εισοδήματα, αλλά καθιστά πιο επιλύσιμα προβλήματα όπως τα επισφαλή τραπεζικά δάνεια και τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Όπως δήλωσε φημισμένα ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Κένεντι σε ομιλία τον Οκτώβριο του 1963, στην οποία προώθησε τις προτεινόμενες εταιρικές και προσωπικές φορολογικές ελαφρύνσεις, «μια ανερχόμενη παλίρροια σηκώνει όλες τις βάρκες».

Από την πλευρά μας, προβλέπουμε ότι η παγκόσμια ανάκαμψη θα συνεχιστεί, αλλά με ελαφρώς βραδύτερο ρυθμό ανάπτυξης περίπου 3,5%. Οι δύο πιο προφανείς κίνδυνοι θα είναι η Ευρώπη, όπου η κυκλική ανάκαμψη θα μπορούσε να σταματήσει και η πλούσια σε πετρέλαιο Μέση Ανατολή, όπου οι εντάσεις θα μπορούσαν να αναζωπυρωθούν και πάλι.

Δεύτερον, ας ελπίσουμε ότι η Fed, καθοδηγούμενη από το σταθερό χέρι του νέου της ηγέτη, Τζερλιν «Τζέι» Πάουελ, θα συνεχίσει ή ακόμα και θα επιταχύνει την εξομάλυνση της νομισματικής πολιτικής, τόσο με την αύξηση του επιτοκίου των ομοσπονδιακών κεφαλαίων όσο και με τη συρρίκνωση του ισολογισμού. Και πρέπει να ελπίζουμε ότι οι οικονομικές συνθήκες θα επιτρέψουν στις άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, ειδικά στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, να ακολουθήσουν το παράδειγμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, προβλέπουμε ότι οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες θα συνεχίσουν να εξομαλύνουν τις νομισματικές πολιτικές πιο σταδιακά από ό, τι είναι απαραίτητο. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εδώ είναι ότι οι αγορές ενδέχεται να προσπαθήσουν να δοκιμάσουν τη Fed υπό τη νέα ηγεσία της, για παράδειγμα εάν ο πληθωρισμός αυξάνεται ταχύτερα από ό, τι αναμενόταν.

Τρίτον, ας ελπίσουμε ότι το Ρεπουμπλικανικό φορολογικό πακέτο, εάν τεθεί σε ισχύ, θα εκπληρώσει την υπόσχεσή του για αυξημένες επενδύσεις, παραγωγή, παραγωγικότητα και μισθούς κατά την επόμενη δεκαετία. Εδώ, προβλέπουμε ότι η νομοθεσία θα περάσει και ότι η επένδυση στις ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια θα είναι σχετικά υψηλότερη από ό, τι εάν δεν είχε ληφθεί καμία ενέργεια.

Βεβαίως, το κατά πόσο οι επενδύσεις θα αυξηθούν από το σημερινό υποβαθμισμένο επίπεδο θα εξαρτηθεί από πολλούς άλλους παράγοντες πέραν του εταιρικού φορολογικού συντελεστή. Ωστόσο, το φορολογικό πακέτο μπορεί ακόμα να αναμένεται να ενισχύσει την παραγωγή, την παραγωγικότητα και τους μισθούς. Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε.

Εάν οι πλήρεις επιπτώσεις της νομοθεσίας δε γίνουν αισθητές πριν από τις εκλογές του 2018 ή του 2020, αυτή η υστέρηση μπορεί να έχει πολιτικές συνέπειες. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι τα οφέλη της θα καθυστερήσουν και ότι οι βασικές της διατάξεις θα αντιστραφούν όταν οι Δημοκρατικοί επανέλθουν στην εξουσία.

Τέταρτον, ας ελπίσουμε ότι οι κυβερνήσεις παντού θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν την επικείμενη κρίση στα δημόσια συνταξιοδοτικά και υγειονομικά έξοδα, τα οποία αυξάνονται εδώ και δεκαετίες. Καθώς τα κοινωνικά προγράμματα καθίστανται πιο δαπανηρά, καταστέλλουν τις κυβερνητικές δαπάνες για αναγκαιότητες όπως η άμυνα, δημιουργώντας παράλληλα όλο και μεγαλύτερη πίεση για επιβολή υψηλότερων φόρων που θα περιορίσουν την ανάπτυξη.

Ειδικότερα, η Ευρώπη δεν πρέπει να αφήσει την κυκλική ανάκαμψή της να την οδηγήσει σε εφησυχασμό. Πολλά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούν να χρειάζονται να μειώσουν το δημόσιο χρέος τους και η ευρωζώνη πρέπει να επιλύσει την κρίση των «τραπεζών ζόμπι». Πέρα από αυτό, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας που επιδιώκει ο ευγενής πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είναι ευπρόσδεκτες.

Δυστυχώς, υπάρχει ο φόβος ότι η πρόοδος στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα είναι σποραδική, στην καλύτερη περίπτωση. Ο κίνδυνος είναι ότι η αργή ανάπτυξη δε θα οδηγήσει σε επαρκή μισθολογικά κέρδη και δημιουργία θέσεων εργασίας για να εκτονωθεί η ωρολογιακή βόμβα της υψηλής ανεργίας των νέων σε πολλές χώρες. Ένας άλλος κίνδυνος είναι ότι οι προσπάθειες μεταρρύθμισης θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια πολιτική αντίδραση που θα ήταν επιβλαβής για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Πέμπτον, ας ελπίσουμε ότι η ευρωζώνη μπορεί να αποφύγει μια νομισματική κρίση. Αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού και να αποκαταστήσει την πολιτική σταθερότητα στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Έκτον, πρέπει να ελπίζουμε ότι η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορέσουν να καταλήξουν σε μια λογική συμφωνία Brexit που θα διατηρήσει αρκετά ισχυρές εμπορικές σχέσεις. Ο κύριος κίνδυνος εδώ είναι ότι οι τοπικές μειώσεις του εμπορίου θα μπορούσαν να διαρρεύσουν και να προκαλέσουν ευρύτερη βλάβη.

Και πέρα ​​από την Ευρώπη, ας ελπίσουμε ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ, του Καναδά και του Μεξικού για τη συμφωνία βορειοαμερικανικού ελεύθερου εμπορίου (NAFTA) θα οδηγήσουν σε μια ρύθμιση που θα συνεχίσει να διευκολύνει το ηπειρωτικό εμπόριο. Για το εμπόριο γενικά, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσε να ξεκινήσει μια επιβλαβή για όλους διαμάχη, λόγω της κατανοητής προθυμίας της να βοηθήσει τους αμερικανούς κατασκευαστές.

Έβδομο, ας ελπίσουμε ότι οι νέες πολιτικές που στοχεύουν στην τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών θα επιτύχουν τη σωστή ισορροπία μεταξύ των ανταγωνιστικών και θεμιτών ανησυχιών όλων των ενδιαφερομένων. Από τη μια πλευρά, υπάρχει λόγος να ανησυχούμε για τη συγκέντρωση της ισχύος στην αγορά ορισμένων εταιρειών του Διαδικτύου, ιδίως στο διαδικτυακό περιεχόμενο και τη διανομή, καθώς και για τις επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών στην ιδιωτική ζωή, την επιβολή του νόμου και την εθνική ασφάλεια. Από την άλλη πλευρά, οι νέες τεχνολογικές εξελίξεις θα μπορούσαν να αποφέρουν τεράστια οικονομικά οφέλη.

Είναι εύκολο να οραματιστεί κανείς ένα σενάριο υπερβολικής ρύθμισης ή ανεπαρκούς. Είναι επίσης εύκολο να οραματιστεί μια δημόσια αντίδραση μεγάλης κλίμακας εναντίον των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, ιδιαίτερα εάν η κακή αυτο-αστυνόμευση ή η άρνηση συνεργασίας με την επιβολή του νόμου οδηγήσει σε κάποιο φρικτό συμβάν.

Εδώ, προβλέπουμε ότι η επίτευξη μιας κατάλληλης πολιτικής ισορροπίας θα διαρκέσει χρόνια. Εάν κάποια μελλοντική εξέλιξη χτυπήσει μια συναισθηματική χορδή, η διάθεση του κοινού θα μπορούσε να μεταβληθεί δραματικά. Σε τελική ανάλυση, ωστόσο, υποψιαζόμαστε ότι ο ανταγωνισμός και η καινοτομία θα επιβιώσουν από τους προσεχείς κανονισμούς.

Τέλος, και πιο σημαντικό, ας ελπίσουμε ότι η τρομοκρατία θα ματαιωθεί παντού, οι συγκρούσεις θα υποχωρήσουν, η δημοκρατία και ο καπιταλισμός θα ανακτήσουν κάποια δυναμική και η μεγαλύτερη ευγένεια και ειλικρινής διάλογος θα επιστρέψουν στον δημόσιο λόγο. Εάν συμβεί αυτό το 2018, θα είναι πραγματικά πολύ καλό έτος.

back to top