Menu

Το μέλλον της Ευρώπης μετά τις γερμανικές εκλογές

lead 960Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία: το αποτέλεσμα των πρόσφατων ομοσπονδιακών εκλογών της Γερμανίας είναι τόσο σημαντικό όσο είναι αξιοσημείωτο.

Τα κόμματα που κυριαρχούσαν εδώ και χρόνια στη γερμανική πολιτική - οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) και η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), καθώς και το αδελφό κόμμα της Βαυαρίας, η Χριστιανοκοινωνική Ένωση (CSU), έχασαν υποστήριξη στις κάλπες.

Οι προεκλογικές εκστρατείες του μπλοκ CDU/CSU και του SPD ήταν εκπληκτικά στενόμυαλες. Τα πιο συζητημένα θέματα περιελάμβαναν μια προτεινόμενη απαγόρευση ντίζελ, φορολογικές πολιτικές, αμοιβές ενοικίασης και θέματα εσωτερικής ασφάλειας. Ναι, αυτά είναι σημαντικά θέματα για τους γερμανούς ψηφοφόρους. Όμως, όσον αφορά τις πιο πιεστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση και η ευρωζώνη, τα γερμανικά κυρίαρχα κόμματα έμειναν γενικά σιωπηλά.

Αυτές οι προκλήσεις είναι πολλαπλές. Το Ηνωμένο Βασίλειο διαπραγματεύεται την έξοδο του από την ΕΕ και υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα ως προς το ποια θα είναι η μελλοντική σχέση Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ. Η ΕΕ χρειάζεται απεγνωσμένα να αποτρέψει την περαιτέρω πτώση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στην Πολωνία και την Ουγγαρία. Δεν έχει ακόμη αναπτύξει μια μακροπρόθεσμη λύση στη μετανάστευση και την κατάσταση των προσφύγων. Και πρέπει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις ασφάλειας που προκύπτουν από την τρομοκρατία, μια ρεβανσιστική Ρωσία και μια απρόβλεπτη Αμερική υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ταυτόχρονα, ενώ η ευρωζώνη επιδεικνύει τελικά σημάδια ανάπτυξης, η ανάκαμψη της πρέπει να σταθεροποιηθεί.

Ο τρόπος με τον οποίο τα ζητήματα αυτά αντιμετωπίζονται (ή όχι) θα καθορίσει το μέλλον της Ευρώπης και τη θέση της Γερμανίας σε αυτήν. Οι επικεφαλής γερμανοί ηγέτες θα έπρεπε να τις συζήτησαν ευρύτερα καθώς πραγματοποιούσαν την εκστρατεία τους σε τηλεοπτικά στούντιο, αίθουσες συνεδρίων, αίθουσες διδασκαλίας και σε δρόμους της πόλης. Πράγματι, η αποτυχία των δύο μεγάλων κομμάτων να το πράξουν εξηγεί εν μέρει γιατί έχασαν την υποστήριξή τους. Αντιμετωπίζοντας μικρά προβλήματα και αποφεύγοντας τα μεγάλα προβλήματα, το CDU/CSU και το SPD δημιούργησαν ένα κενό. Και οι λαϊκιστές εθνικιστές από την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ήταν ευτυχείς να το γεμίσουν, καταλαμβάνοντας το 13% των ψήφων.

Για να παραγκωνίσει αυτά τα ανελεύθερα στοιχεία, η Ευρώπη θα πρέπει να επιτύχει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Και ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό είναι εκείνοι στην Ευρώπη που εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη φιλελεύθερη δημοκρατία να ενώσουν τις δυνάμεις τους.

Όταν γνωστοποιήθηκαν τα αποτελέσματα των εκλογών στη Γερμανία, πολλοί αναλυτές φάνηκαν γρήγορα να καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αποτελούσε ένα καταστροφικό πλήγμα για τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και το σχέδιό του να αναζωογονήσει το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Αλλά υπάρχουν διαφωνίες με την εκτίμηση αυτή. Ας μην ξεχάσουμε ότι ήταν ο γερμανός υπουργός οικονομικών της CDU Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που εμπόδισε τις περισσότερες από τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις της ευρωζώνης κατά την τελευταία δεκαετία.

Ένας άλλος τρόπος να εξεταστεί το γερμανικό εκλογικό αποτέλεσμα είναι λοιπόν ως μια ευκαιρία για μια νέα αρχή. Ο τερματισμός του «μεγάλου συνασπισμού» των CDU-SPD θα μπορούσε να σημάνει το τέλος της πολιτικής στασιμότητας όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι διαπραγματεύσεις για μετεκλογικές συμμαχίες στη Γερμανία βρίσκονται σε εξέλιξη και, με την απόφαση του SDP να μην ενταχθεί στην κυβέρνηση, το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι μια συμμαχία «Τζαμάικα», η οποία περιλαμβάνει τη CDU, τους Ελεύθερους Δημοκράτες (FDP) και τους Πράσινους. Η επόμενη κυβέρνηση της Γερμανίας, ελπίζει κανείς, θα περιλαμβάνει ευρωπαϊστές πολιτικούς με νέες ιδέες και προθυμία να προωθήσουν μεταρρυθμίσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενδεχομένως σύμφωνα με όσα πρότεινε ο Μακρόν. Στην περίπτωση αυτή, μια νέα σοδειά ηγετών θα μπορούσε να αποτελέσει κινητήρια δύναμη που θα διαμορφώσει τον ρόλο της Γερμανίας στην Ευρώπη για τα επόμενα χρόνια.

Όπως και ο Μακρόν, το FDP στοχεύει να καταστήσει την Ευρώπη πιο δημοκρατική: υποστηρίζει διακρατικούς καταλόγους υποψηφίων για εκλογές σε επίπεδο ΕΕ, και θέλει να φέρει τους ευρωπαίους πολίτες πιο κοντά στις δημοκρατικές συμβάσεις στα κράτη μέλη. Το FDP πιέζει επίσης για κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες για τη μετανάστευση και για κοινή συνοριοφυλακή και ακτοφυλακή. Υποστηρίζει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού FBI για τον συντονισμό της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Ο επικεφαλής του FDP, Κρίστιαν Λίντνερ, ορθώς λέει ότι πρέπει να γίνουν σεβαστοί οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης της ΕΕ και ότι η δαπάνη των χρημάτων των φορολογουμένων χωρίς την κατάλληλη δημοσιονομική ευθύνη θα τροφοδοτήσει μόνο λαϊκίστικες και εθνικιστικές δυνάμεις όπως το AfD. Ευτυχώς, από αυτή την άποψη, οι προοπτικές του δεν έρχονται σε αντίθεση με του Μακρόν. Και οι δύο συμφωνούν ότι η Ευρώπη χρειάζεται καλύτερη διακυβέρνηση, βασισμένη σε ένα συνδυασμό σταθερών δημοσιονομικών κανόνων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη.

Αυτή είναι μια αποφασιστική στιγμή για την Ευρώπη. Εμείς οι ευρωπαίοι πρέπει να βρούμε λύσεις σε κοινά προβλήματα και χρειαζόμαστε τη Γερμανία και τη Γαλλία να ηγηθούν. Ο γαλλογερμανικός άξονας που προώθησε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στο παρελθόν πρέπει να το κάνει ξανά. Είναι βέβαιο ότι μια νέα κυβέρνηση συνασπισμού στη Γερμανία θα μπορέσει να συνεργαστεί με τη Γαλλία για να οικοδομήσει μια στενότερη πολιτική και οικονομική ένωση. Το να γίνει η ΕΕ πιο δημοκρατική είναι ο μόνος τρόπος να αποτραπεί η εθνικιστική παλίρροια που είχε ως στόχο να αποτρέψει το ευρωπαϊκό σχέδιο.  

back to top