Image default
TOP STORIES

Τα μαθήματα της Αργεντινής για την Ελλάδα

argentinaaa
Πριν 13 χρόνια η Αργεντινή βρισκόταν σε απελπιστική κατάσταση. Η σχέση του πέσο της με το δολάριο ξεπερνούσε την αξία του. Το εξωτερικό της χρέος ήταν αβάσταχτο. Και η πολιτική πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών εμπόδιζαν την αδύναμη κυβέρνησή της να επαναδιαπραγματευτεί ένα πρόγραμμα διάσωσης που ακόμη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναγνώριζε ως μη

Τα μαθήματα της Αργεντινής για την Ελλάδα

Σήμερα, με την Ελλάδα να αντιμετωπίζει πολλές από εκείνες τις προκλήσεις, αξίζει τον κόπο να εξετάσουμε καλύτερα να μαθήματα που προέκυψαν από την κρίση της Αργεντινής. Εκείνη την περίοδο, αποκαλούσαμε τις πολιτικές αντιδράσεις «οικονομική και πολιτική τρέλα… Κάθε νέα περικοπή προϋπολογισμού έχει χειροτερεύσει την ύφεση, ενισχύσει τις κοινωνικές εντάσεις και μειώσει ακόμη περισσότερο τη σιγουριά… Ούτε το ΔΝΤ ούτε και κάποιος άλλος θα επέβαλε σε μία ανεπτυγμένη χώρα τόσο μαζοχιστικές και αυτοκαταστροφικές πολιτικές… Είναι καιρός αυτό να σταματήσει».

Κατά μεγάλο μέρος είχαμε δίκιο. Ήταν πράγματι καιρός να σταματήσει. Η κυβέρνηση σύντομα κατέρρευσε και αντικαταστάθηκε από μία άλλη που υποτίμησε το νόμισμα και αθέτησε τα χρέη της χώρας. Και όμως, η ευρείες προβλέψεις για καταστροφή δεν επιβεβαιώθηκαν. Η οικονομική κρίση ήταν αρκετά πραγματική, όμως είχε ήδη φτάσει στον πάτο της. Η ανάπτυξη επέστρεψε λίγους μήνες αργότερα – φτάνοντας ένα εντυπωσιακό μέσο όρο του 8% για τα επόμενα πέντε χρόνια.

Είχαμε άδικο όμως σε ένα σημείο: πως σε καμία ανεπτυγμένη χώρα δε θα επιβάλλονταν τόσο καταστροφικές πολιτικές. Οι οικονομολόγοι μπορεί να έμαθαν από την ιστορία, αλλά οι πολιτικοί φαίνονται καταδικασμένου να την επαναλαμβάνουν. Και πάλι, στην Ελλάδα, το ΔΝΤ έχει δεχτεί την πίεση κοντόφθαλμων πολιτικών ώστε να επιβάλει ένα πρόγραμμα που το ίδιο γνωρίζει καλά πως δεν είναι ούτε πραγματοποιήσιμο ούτε για το καλό της χώρας.

Η θυσία των ελληνικών συμφερόντων για την οικονομική σταθερότητα της Ευρώπης ή του συστήματος μπορεί κάποτε να ήταν η σωστή λύσει για τον ΔΝΤ, όμως έχει ξεπεραστεί κατά πολύ το σημείο ως το οποίο αυτές οι πολιτικές ήταν δικαιολογημένες. Τώρα που η αναποτελεσματική και μη δημοφιλής κυβέρνηση της Ελλάδας έχασε τη θέση της, είναι καιρός για την υπόλοιπη Ευρώπη να ξεκαθαρίσει το οικονομικό χάος. Αυτό δε θα επιτευχθεί επιβάλλοντας εξωπραγματικές αποπληρωμές χρέους για χάρη ενός «ηθικού» μαθήματος – κάτι που δυστυχώς φαίνεται πως είναι η προσέγγιση που θέλουν να ακολουθήσουν οι πολιτικοί της ευρωζώνης.

Το πρώτο μάθημα της Αργεντινής είναι πως, εάν έχεις την οικονομία με την πλευρά σου, μπορείς και θα πρέπει να αγνοήσεις τις προφητείες των πολιτικών για καταστροφή. Η πλειοψηφία των οικονομολόγων (εκτός της Γερμανίας) συμφωνούν πως το χρέος της Ελλάδας θα πρέπει να διαγραφεί και η δημοσιονομική της πολιτική να χαλαρώσει. Υπάρχει επίσης λίγη αμφιβολία πως την ίδια άποψη έχουν και κύριοι οικονομολόγοι εντός του ΔΝΤ. Για παράδειγμα, ο μέχρι πρόσφατα επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος του Ταμείου, Reza Moghadam, είχε μιλήσει για μείωση του ελληνικού χρέους στο μισό.

Το δεύτερο μάθημα της κρίσης της Αργεντινής είναι μία σύντομη περίοδος πολιτικής αναταραχής έχει πολύ μικρότερο κόστος από μία μακρά περίοδο ανόητης άσκησης λανθασμένων πολιτικών. Το γεγονός πως οι ελληνικές μετοχές βυθίζονται και οι αποδόσεις των ομολόγων εκτοξεύονται δε σημαίνει σχεδόν τίποτα: ύστερα από επτά χρόνια οικονομικής σύσφιξης και ανθρώπινου πόνου μεγαλύτερου αυτού της Μεγάλης Ύφεσης του 30, ακόμη και η μεγάλη αστάθεια δεν είναι λόγος επιμονής σε αποτυχημένες πολιτικές.

Η προϊστορία της Αργεντινής αποδεικνύει πως ύστερα από μια μεταβολή πολιτικής, η ανάκαμψη μπορεί να ακολουθήσει εκπληκτικά γρήγορα. Μία συμφωνία που θα αναδιαρθρώνει το ελληνικό χρέος, μαζί με μία σταθερή, υπέρ των μεταρρυθμίσεων, κυβέρνηση, θα είχε ως αποτέλεσμα μία γρήγορη επαναφορά της σιγουριάς και επιστροφή στην ανάπτυξη.

Όμως το τρίτο μάθημα συμπεριλαμβάνει μία μεγάλη προειδοποίηση. Η Ελλάδα θα πρέπει να αναγνωρίσει πως τα μεγαλύτερα προβλήματα της προέρχονται από την ίδια. Τα μεγάλα της ελλείμματα και τα μη βιώσιμα χρέη ήταν συμπτώματα σοβαρών παθολογιών: ένας δυσλειτουργικός δημόσιος τομέας, ένας μη ανταγωνιστικός ιδιωτικός τομέας, και μία ελίτ που απέφευγε τις ευθύνες της, και αντί να αντιμετωπίζει τις καθημερινές προκλήσεις, χρησιμοποίησε το κράτος ως μέσον εύρεσης εργασίας για πολιτικούς έμπιστους.

Η νέα ελληνική κυβέρνηση δε θα πρέπει να χρησιμοποιήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση – ή τη Γερμανία – ως αποδιοπομπαίο τράγο. Η Ελλάδα χρειάζεται δραστικές μεταρρυθμίσεις.

Φυσικά, αυτό δε σημαίνει πως η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να συνεχίσει όλες τις πολιτικές στις οποίες συμφώνησαν οι προκάτοχοί της. Τα σχέδια για την αύξηση του κατώτατου μισθού, για παράδειγμα, θα διορθώσουν λίγα προβλήματα, καθώς θα παραμείνει χαμηλά σε σχέση με την παραγωγικότητα στη Γαλλία ή το Ηνωμένο Βασίλειο.

Παρομοίως, η εμπειρία τόσο σε ανεπτυγμένες όσο και σε αναπτυσσόμενες χώρες έχει δείξει πως η ιδιωτικοποίηση συχνά οδηγεί σε καταστροφές, εάν γίνεται εν μέσω δημοσιονομικής κρίσης. Η καθυστέρηση των ιδιωτικοποιήσεων είναι απόλυτα λογική.

Παρ’ όλα αυτά, η Ελλάδα έχει πολλή δουλειά που πρέπει να πραγματοποιήσει. Η κυβέρνησή της θα πρέπει να συνεργαστεί με το ΔΝΤ και να συνθέσει ένα πρόγραμμα που συνδυάζει δικαιοσύνη και αποτελεσματικότητα. Αυτό σημαίνει την προώθηση του ανταγωνισμού, την κατάργηση των ολιγοπωλίων, και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα χρειάζεται ένα μεγάλο σχέδιο για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων: ένα New Deal για μία προδομένη γενιά.

Το τέταρτο μάθημα της Αργεντινής παίρνει τη μορφή μίας προειδοποιητικής αφήγησης. Το 2002 η νέα κυβέρνηση υποσχέθηκε όχι μόνο ανάκαμψη, αλλά και αλλαγή του δυσλειτουργικού πολιτικού συστήματος. Και απέτυχε να το πραγματοποιήσει. Η νέα ηγεσία χρησιμοποίησε την αρχική της οικονομική επιτυχία και την πολιτικά ευνοϊκή ιστορία πως τα προβλήματα της χώρας ήταν λάθος των ξένων, για να αθετήσει τις υποσχέσεις της.

Η επί δεκαετίας εμπορική έκρηξη της Αργεντινής της έδωσε μεγάλη οικονομική ανάσα. Όμως οι υποβόσκουσες αιτίες των οικονομικών και πολιτικών παθολογιών της δεν αντιμετωπίστηκαν ποτέ. Περισσότερο από μία δεκαετία αργότερα, θλιβερά λίγα είναι αυτά που έχουν αλλάξει. Είναι απίθανο η Ελλάδα να απολαύσει την ανάσα που προκύπτει από μία εμπορική έκρηξη. Εάν θέλει να τεθεί σε δρόμο προς μία βιώσιμη ανάκαμψη, δεν έχει χρόνο για χάσιμο. 

Related posts

Απαίτηση για υψηλότερους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας τραπεζών

banksnews

Η ΕΚΤ ζητά πανευρωπαϊκή πλατφόρμα για τα κόκκινα δάνεια

banksnews

Οι γερμανικές τράπεζες στην κορυφή

banksnews

Leave a Comment